Door Marin van den Heuvel, trajectregisseur anderstaligen bij IBN
Jongeren zijn de toekomst. Dat zeggen we vaak. Maar geldt dat ook voor jongeren die als nieuwkomer in Nederland aankomen en de Z-route volgen? De Z-route is een inburgeringstraject voor mensen voor wie de B1-route of onderwijsroute te moeilijk is. De nadruk ligt op meedoen in de maatschappij en zo zelfstandig mogelijk worden. Krijgen deze jongeren dezelfde kansen om zich te ontwikkelen, leeftijdsgenoten te ontmoeten en een toekomst op te bouwen?
Dat is een vraag die mij al langere tijd bezighoudt.
In mijn werk als trajectregisseur anderstaligen zie ik veel jonge mensen tussen de 18 en 27 jaar die nog zoekende zijn, maar wel graag iets van hun leven willen maken. Ze willen leren, werken en erbij horen. Toch is dat niet vanzelfsprekend. Jongeren die de Z-route volgen, komen vaak nauwelijks in contact met leeftijdsgenoten buiten hun eigen taalklas. Daardoor bouwen ze minder snel een sociaal netwerk op. En juist dat netwerk is zo belangrijk om je thuis te voelen in een nieuw land.
De wereld is groter dan de Z-route
Vorig jaar ben ik op zoek gegaan naar een initiatief dat jonge nieuwkomers niet alleen helpt bij hun inburgering, maar hen ook laat zien welke mogelijkheden er zijn. Zo kwamen we uit bij Stichting ElanArt. Samen brengen we jonge nieuwkomers in contact met andere jongeren en organisaties. Met theater, kunst, muziek en sport ontstaan ontmoetingen waarin talenten zichtbaar worden, verhalen gedeeld worden en zelfvertrouwen groeit. Vanuit IBN sloten we graag aan, omdat we geloven dat iedereen de kans verdient om mee te doen.
De eerste stap begint met een treinreis
Onlangs reisden we voor het eerst met een groep jongeren uit Cuijk naar de HAN in Nijmegen. Voor velen was het de eerste keer op een hogeschool. Ze ontmoetten studenten van hun eigen leeftijd die zich als vrijwilliger inzetten voor het project. De HAN stelt hiervoor haar locatie beschikbaar, waardoor verschillende werelden samenkomen. Dat lijkt misschien een kleine stap, maar voor deze jongeren opent zo’n dag letterlijk een nieuwe wereld.
Verbinding ontstaat niet vanzelf
Tijdens de eerste bijeenkomst speelden we op djembés, maakten we creatieve kunstwerken en gingen jongeren onderling met elkaar in gesprek. Sommige jongeren hadden nog nooit een muziekinstrument vastgehouden. Anderen vroegen zich af wanneer ‘het echte werk’ zou beginnen.
Maar juist in deze activiteiten gebeurt iets waardevols. Jongeren leren samenwerken, leren elkaar kennen en ontdekken waar hun talenten liggen. Veel deelnemers kennen elkaar vooraf niet, terwijl ze wel hetzelfde inburgeringstraject volgen. Door samen activiteiten te ondernemen ontstaan nieuwe contacten en groeit hun sociale netwerk.
Er zijn meer mensen zoals jij
De groep bestaat vooral uit jongeren uit Syrië en Eritrea. Sommigen zijn bijna klaar met hun inburgering, anderen zijn net begonnen. Wat ik hen vooral wil meegeven is: je bent niet alleen. Er zijn meer jongeren zoals jij.
Wanneer je andere jongeren ontmoet, zie je hoe zij studeren, werken en hun weg vinden. Dat geeft vertrouwen en perspectief. Informeel contact is daarom geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van integratie.
Talent als vertrekpunt
De komende periode volgen meer workshops waarin jongeren hun talenten verder ontwikkelen en praktijkervaring opdoen. Samen werken we toe naar een stage, vrijwilligerswerk of een volgende stap richting opleiding of werk. Ook maken de jongeren een cv en krijgen zij een profiel op Match2Catch, een digitaal platform dat nieuwkomers helpt bij het vinden van vrijwilligerswerk.
Want integratie draait om meer dan taal leren of het afronden van de verplichte inburgering. Het gaat erom dat je mensen ontmoet, je talenten leert kennen en vertrouwen krijgt in je eigen toekomst.
Soms begint dat met iets heel eenvoudigs.
Met een treinreis. Met een djembé. Of met iemand die tegen je zegt: ‘Kom, je hoort erbij.’
